Türkiye Kürek Federasyonu Başkanlığı

Türk tarihinde askeri ve ulaşım alanında yüzyıllardır kullanılan kürek, özellikle Osmanlı Tarihinin önemli bir parçasıdır. Osmanlı döneminde denizciliğin gelişimine paralel olarak gelişen kürekçilik, Osmanlı donanmasının güçlenmesiyle daha da yaygınlaştı. 3 tarafı denizlerle çevrili topraklara sahip Osmanlı döneminde yaygın olan kürek kullanımı, Osmanlı’nın son dönemleri ve Erken Cumhuriyet Dönemi’nde daha da popüler hale gelmiştir. Mustafa Kemal Atatürk’ün uğraştığı iki spordan birisi kürek sporudur. Özellikle İngiltere’deki Oxford ve Cambridge Üniversitelerinin yarışlarının ünlendiği ve Uluslararası Kürek Federasyonu’nun kurulduğu bu dönem, ülkemizde de kürek kulüplerinin kurulmasına tanıklık eder. 579 Doğu'da ilk literatürde yer alan 1579 ile padişah tarafından başlatılan haberci olarak kürek yarışlarından söz edilmektedir. 1579'da III. Murat döneminde de yarışlar gerçekleştirilmiştir. Sarayda Yalı Köşkü'nden Sinan Paşa Köşkü'ne kadar 25 tekne ile kürek yarışları yapılmıştır. Devrin Padişahı III. Murat'ın huzurunda yapılan yarışlarda Sultan Selim'den kalma pişkeşler, Şark Ordusu Serdarı Ferhad Paşa'nın kıymetli hediyeleri ve Sark illerinden gelen çeşitli eşyalar ödül olarak verilmiştir. Aynı zamanda bu yarışlar sayesinde Boğaziçi ve Marmara suları, Türk tarihinde ilk kere sportif olarak yer almıştır. 1899 Türklerin modern anlamda ilk kürek yarışına katılmaları ise 1899 yılındadır. Japonya’ya bir dostluk ziyaretine giden Ertuğrul gemisi personeli, bu sırada uğradıkları Singapur’da düzenlenmekte olan kürek yarışına katılarak birincilik kazandılar. Türkiye’de ilk resmi kürek yarışmaları ise 7 Eylül 1913’te Donanma-i Osman-i Muavenet-i Milliye Cemiyeti tarafından İstanbul’da düzenlendi. 1923 1923 senesinde kurulup 1936 senesine kadar faaliyetlerini sürdüren Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı ulusal bir spor yönetimi arayışının başlangıcı olmuştur. 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında kurulan Fenerbahçe, Altınordu, Haliç, Moda, Galatasaray, Güneş, Beykoz, Hereke gibi kürek kulüpleri, bir oluşum olmadan spor faaliyetlerini gerçekleştirdiler. Bu dönemde il şampiyonalarının ardından düzenlenen bölge müsabakaları en önemli kulüplerarası müsabakaları teşkil etti. 1924 Kürek sporu ilk kez, 22 Mayıs 1922 yılında kurulan Türkiye İdman Cemiyeti İttifakı bünyesinde faaliyet göstermeye başlayarak ilk kurumsal adımını atmış oldu. Kürek sporu, 1924'te Deniz Sporları Federasyonu'na bağlanarak faaliyetlerini uzun süre bu teşkilatın bünyesinde gerçekleştirdi. 1931 yılında FISA’nın (günümüzde World Rowing) 17. üyesi olarak Dünya Kürek Federasyonu’na kabul edilmiştir. Kürek sporu kulüplerarası rekabetin en yoğun olduğu spor dallarından biri oldu. 1951’e kadar sadece il ve bölge şampiyonaları düzenlenirken, II. Dünya Savaşı sonrasında birçok kulübün kürek branşı açması ve Marmara bölgesi dışındaki kulüplerin de bu spora ilgi duymaları ile kulüplerarası Türkiye Şampiyonaları düzenlenmeye başladı. 1930 1930’lu yıllarda Fenerbahçe Spor Kulübü’nden üç kız kardeş Fitnat, Nezihe ve Melek Özdil hanımlar ilk bayan kürekçiler oldu. 1940’larda da "Tasvir-i Efkar" Gazetesi tarafından düzenlenmeye başlayan geleneksel Büyükdere-Bebek kürek yarışları bu spora ayrı bir renk kattı. Aynı yıllarda büyük ve kaba sandallardan ince teknelere geçildi. 1942’de Oxford ve Cambridge Üniversiteleri arasında yapılan geleneksel kürek yarışmalarında, Cambridge Takımı’nda yer alan Şamil Urallı uluslararası alanda adını duyuran ilk Türk oldu. 1952’de Batı Almanya-Florchein’daki müsabakalara katılan Türk kürekçiler, ödünç teknelerle yarışmalarına rağmen 2 birincilik, 1 ikincilik aldılar. 1955 Akdeniz Oyunları’nda tek çiftede gümüş madalya alan Fenerbahçeli sporcu Tonguç Türsan, uluslararası alandaki ilk millî karşılaşmada ilk önemli başarıyı elde etti. 1957 yılında ise Eftal Nogan başkanlığında tamamen özerk hale gelen Türkiye Kürek Federasyonu, resmi olarak kurulmış oldu. 1960’lı yıllarda kürek sporu yeni isimler (Korel Durgun, Erdinç Karaer, Kemal Yüce vb.) ve Ankara gibi yeni bölgeler kazanırken yönetici Mufahham Elmen de bu sporun gelişmesi için büyük bir çaba harcadı. Aynı dönemde Ankara’daki Mogan Gölü kürek merkezine dönüştü. 1966 yılında ise ilk dünya şampiyonasına katılmıştır 1970’lerde durgunluk dönemine giren kürek sporunda 1980’lerde yeniden canlanma görüldü. Bu dönemin en önemli başarısını, 1984 yılında Romanya’da yapılan Balkan Şampiyonası’nda iki çiftede Yüksel Taşçı ve Cüneyt Üstüner Balkan birincisi olarak elde ettiler. 1987-1988 öğretim yılında ise ilk kez Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Beden Eğitimi ve Spor Bölümü’nde kürek, bilimsel bir kimlik kazanarak bilim dalı kuruldu.
Yazar: temelegitim Oluşturma: 23-01-2026 12:24 Güncelleme: 23-01-2026 12:24 Okunma: 0